Na stronie używamy cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę na ich wykorzystywanie. Szczegóły znajdziesz w Polityce Prywatności.
ZAMKNIJ X

O poprawie Rzeczypospolitej - Problematyka

Czy dzieło Andrzeja Frycza Modrzewskiego traktować w kategoriach historii literatury, czy raczej historii prawa i myśli społecznej? Dzisiaj pojawiają się tego typu pytania, ale dawniej obie dziedziny nie były od siebie tak odległe. Retorzy wymieniają Frycza, jako wybitnego pisarza, który sprzyjał retoryce inwencyjnej (zwracanie uwagi na inwencję, czyli wynajdowanie tematów lub sposobów wypowiedzi). Nie dbając o elokucję (styl) w przejrzysty sposób przekazywał ważne problemy epoki.

Mirosław Korolko zauważył, że Andrzej Frycz Modrzewski uprawiał różne mowy (formy oratorskie), pisał listy, traktaty polemiczne, jak i formy „emendacyjne” i „wylwiczne”, będące pierwowzorami dzisiejszych esejów naukowych. Zawsze jednak Frycz łączył literackie formy z precyzją naukową.

Dzieło „Commentariorum de Republica emendanda libri quinque... primus de Moribus, secundus de Legibus, tertius de Bello, quartus de Ecclesia, quintus de Schola (Rozważań o poprawie Rzeczypospolitej ksiąg pięć... pierwsza O obyczajach, druga O prawach, trzecia O wojnie, czwarta o Kościele, piąta O szkole)” jest niewątpliwie jego dziełem życia. Fryczowi zależało na polepszaniu i udoskonalaniu istniejącego stanu rzeczy, czyli ustroju, praw i mechanizmów rządzenia Rzeczypospolitą. Choć miał wielu poprzedników był oryginalnym myślicielem, który przedstawiał taką wizję państwa, która mogłaby dać szanse na harmonijny rozwój.

Trzeba wspomnieć, że opinie Frycza, które wyraził w dziele, są poglądami na funkcjonowanie społeczeństwa i obyczajów bliskimi poglądom kaznodziejów kalwańskich. W pierwszej  księdze autor poświęcił  uwagę obyczajom. Oświeconej władzy pragnął powierzyć kontrolę obyczajów, stawiał za cel powołanie urzędu cenzora, który miałby czuwać nad dziećmi, kobietami, małżeństwem i handlem. W księdze tej autor także